Ynni Cymru – Cais am Gymorth

Prosiectau Systemau Ynni Lleol Clyfar sy’n dechrau yn 2026-27

Cyflwyniad

Yn dilyn lansiad llwyddiannus Ynni Cymru, rydym yn ymgysylltu â sefydliadau cymwys sydd â phrosiectau y mae angen cymorth i’w datblygu ac a fydd yn cael eu cyflawni yn 2026-27 ymlaen.

Efallai y bydd Ynni Cymru yn gallu darparu’r gefnogaeth ganlynol i’ch prosiect:

• Cymorth arbenigol SLES, gan gynnwys cyngor ar dechnolegau.
• Cymorth rheoli prosiectau, cwmpasu a dichonoldeb.
• Mynediad at becynnau cymorth, gan gynnwys offeryn dewis technoleg gwres ac Offeryn Storio Ynni Cymru (WEST) – ar gyfer dichonoldeb storio batris.
• Cyngor ar lwybrau i’r farchnad a Chytundebau Cynnyrch (PPAs).
• Cyfeirio at opsiynau ariannu.
• Asesiad cychwynnol o dichonoldeb y grid.

Trosolwg o Ynni Cymru 

Cynllun gan Lywodraeth Cymru yw Ynni Cymru gyda’r amcanion canlynol:

• Cyflymu’r broses o drosglwyddo i systemau ynni lleol clyfar a’u defnyddio ledled Cymru.
• Ehangu’r ynni adnewyddadwy mewn perchnogaeth leol ac a ddefnyddir ac a gynhyrchir yng Nghymru.
• Optimeiddio effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd prosiectau defnyddio a chynhyrchu ynni adnewyddadwy sydd mewn perchnogaeth leol.
• Hwyluso pontio teg i sero net, gan gadw’r buddion i gymunedau Cymru.

Egwyddorion System Ynni Lleol Glyfar (SLES)

Mae SLES yn cyfuno gwahanol asedau mewn ardal leol o ran cynhyrchu a storio ynni, ac o ran y seilwaith a’r galw amdano, ac yn peri iddynt weithredu mewn modd mwy deallus a darparu buddion lleol.

• Clyfar – mae’r prosiectau’n defnyddio data a rheolyddion i sicrhau bod ynni yn cael ei ddefnyddio mewn modd mwy effeithlon ac effeithiol, yn y man iawn ac ar yr adeg iawn (e.e. systemau rheoli a meddalwedd ar gyfer monitro, awtomatiaeth, deallusrwydd artiffisial, a/neu fasnachu ynni). 
• Lleol – bydd y prosiectau mewn perchnogaeth leol,^[1] byddant yn cydnabod bod gan wahanol leoedd a chymunedau yng Nghymru anghenion gwahanol, ac y bydd buddion yn deillio’n lleol (e.e. perchnogaeth leol, buddion o ran carbon, buddion ariannol, a buddion amgylcheddol a chymdeithasol ehangach).
• System Ynni – mae’r prosiectau’n defnyddio sawl math o dechnoleg (e.e. cyfuniad o gynhyrchu ynni adnewyddadwy lleol i hwyluso’r defnydd o ynni adnewyddadwy, gwresogi, oeri a dŵr poeth carbon isel, cludiant allyriadau isel iawn, lleihau’r galw, technolegau cynhyrchu ynni adnewyddadwy wedi’u cydleoli, y defnydd gorau posibl o gapasiti’r grid, a storio ynni). 

^[1] Canllawiau i ddatblygwyr, cymunedau lleol a’r sawl sy’n gwneud penderfyniadau (llyw.cymru)

Sefydliadau Cymwys

• Mentrau cymdeithasol gan gynnwys, ond heb fod o reidrwydd yn gyfyngedig i:
  • Elusennau Cofrestredig
  • Sefydliadau Corfforedig Elusennol
  • Cwmnïau Buddiannau Cymunedol
  • Cymdeithasau Budd Cymunedol
  • Cymdeithasau Cydweithredol
• Busnesau bach a chanolig gan gynnwys busnesau amaethyddol
• Endidau llywodraeth leol gan gynnwys cynghorau tref a chymuned yng Nghymru
• Cyrff sector cyhoeddus Cymru

Darllenwch am ynni cymru ar wefan llywodraeth cymru