CHoSS

Mae’r rhaglen wedi’i hariannu’n llawn gan y Weinyddiaeth Tai, Cymunedau a Llywodraeth Leol fel rhan o’i Rhaglen Sgiliau a Chapasiti Adeiladu Tai Cynghorau. Mae’r rhaglen gyffredinol hon, a gefnogir gan £12 miliwn o gyllid yn 2025/26, yn cael ei chyflawni mewn partneriaeth â Homes England a Chymdeithas Llywodraeth Leol. Mae’n cynnwys tair elfen:

• Gwasanaeth Cymorth Adeiladu Tai Cynghorau (CHoSS), a ddarperir gan Gymdeithas Llywodraeth Leol.
• Ehangu’r rhaglen Llwybrau at Gynllunio (Pathways to Planning), a ddarperir hefyd gan y Gymdeithas Llywodraeth Leol.
• Cronfa Gymorth Adeiladu Tai Cynghorau, a ddarperir gan Homes England.

Ar hyn o bryd, mae cyllid wedi’i gadarnhau ar gyfer blwyddyn ariannol 2025/26.

Mae’r Weinyddiaeth Tai, Cymunedau a Llywodraeth Leol wedi darparu £6 miliwn yn 2025/26 i’r Gymdeithas Llywodraeth Leol i redeg a gweinyddu CHoSS, gan gynnwys gweithio gyda o leiaf 75 o gynghorau.

Mae’r broses yn syml iawn ac fe gewch gymorth drwy gydol y daith.

Mae’n dechrau gyda’r cyngor yn cwblhau hunanasesiad o’i anghenion capasiti a gallu presennol. Bydd pob cyngor sy’n cymryd rhan wedyn yn gallu cael mynediad at becyn cymorth wedi’i deilwra, a all gynnwys:

• Adnoddau
• Gweminarau
• Gweithdai
• Cymorth arbenigol wedi’i deilwra

Bydd hyn yn manteisio ar arbenigedd y Gymdeithas Llywodraeth Leol, Partneriaethau Lleol a dysgu gan gymheiriaid mewn cynghorau eraill.

Mae’r cymorth yn hyblyg ac wedi’i deilwra i anghenion pob cyngor, cyn belled â’i fod yn ymwneud ag adeiladu tai cyngor. Mae enghreifftiau o gymorth yn cynnwys:

• Nodi ac adolygu’r hyn sydd angen i gyngor ei wneud i symud datblygiadau newydd ymlaen.
• Archwilio opsiynau i ddechrau neu gyflymu darpariaeth.
• Adolygiadau masnachol o raglenni datblygu i sicrhau gwerth am arian.
• Cynnal neu adolygu prisiau a gwerthusiadau safleoedd.
• Gweithdai ar feysydd penodol o ddiddordeb neu bryder.
• Cymorth ymarferol mewn prosiectau byw.
• Cynllunio prosiectau neu gymorth i ailagor Cyfrifon Refeniw Tai
• Datblygu piblinellau safleoedd ar gyfer adeiladu tai cyngor newydd.
• Adolygiadau masnachol o gyfrwng cyflawni presennol
• 10. Datblygu strategaethau tai fforddiadwy

Cyflawni cartrefi newydd gan y cyngor ei hun.

Gall hyn gynnwys:

• Cyfrif Refeniw Tai presennol
• Ailagor Cyfrif Refeniw Tai
• Cyflawni uniongyrchol y tu allan i Gyfrif Refeniw Tai (o fewn y trothwy perthnasol)
• Cyfrwng cyflawni sy’n eiddo llwyr i’r cyngor

Nid yw defnydd gwell o adeiladau presennol neu ddatblygiadau a arweinir gan y sector preifat yn rhan o gwmpas y rhaglen. Gall cynlluniau adfywio ystadau fod yn gymwys os ydynt yn cynyddu’r cyflenwad tai.

Mae Cyfrif Refeniw Tai yn gyfrif statudol wedi’i glustnodi a ddefnyddir gan awdurdodau lleol i reoli cyllid eu stoc tai cyngor.

Er nad yw’r rhaglen wedi’i dylunio’n benodol i annog cynghorau i sefydlu Cyfrif Refeniw Tai newydd, cydnabyddir y byddai bod yn berchen ar fwy na 199 o gartrefi yn golygu bod angen sefydlu Cyfrif Refeniw Tai. Gall y rhaglen gefnogi cynghorau i wneud hynny os yw’n cyd-fynd â’u hanghenion cymorth.

Nawr! Mae CHoSS ar agor i bob cyngor sy’n dymuno sefydlu, gwella neu gyflymu’r broses o ddarparu tai cyngor fforddiadwy o safon uchel, boed ganddynt stoc dai neu Gyfrif Refeniw Tai ai peidio..

Rydym am weithio gyda phob cyngor sydd am gryfhau eu gallu a’u capasiti i adeiladu tai cyngor, a bydd y cymorth a ddarperir yn adlewyrchu anghenion unigol pob cyngor.